Thứ Ba, 19 tháng 4, 2011

Thời thanh niên, Chúa Giêsu làm gì?

Theo Sách Phúc Âm theo Thánh Máccô, dân làng Nazareht đã rất ngạc nhiên khi thấy Chúa Giêsu khôn ngoan và làm được các phép lạ. Họ liền hỏi nhau: "Ông ta không phải là bác thợ, con bà Maria, và anh em của các ông Giacôbê, Gioxê, Giuđa và Simon sao?". Nhưng trong Phúc Âm theo Thánh Mátthêu, thì câu hỏi này lại biến thành: "Ông không phải là con bác thợ mộc sao? Mẹ của ông không phải là bà Maria; anh em của ông không phải là các ông Giacôbê, Gioxép, Simon và Giuđa sao?"


Thật ra, thì chữ "thợ mộc" có thể là không chính xác. Theo giáo sư James Tabor, Đại học North Carolina, theo tiếng Hy Lạp, chữ tektone có nghĩa rộng hơn thợ mộc, tức là cũng có thể được hiểu như là "thợ xây". Nhất là vì ở xứ Galilée thời ấy, danh từ đó có lẽ dùng để nói về những người thợ làm nghề đá. Sách Phúc Âm theo Thánh Giacôbê cũng nói rằng Thánh Giuse là thợ xây nhà. Đúng là thời đó, nhà cửa chủ yếu xây bằng đá, gỗ chỉ được dùng để làm cửa hoặc sườn nóc nhà. Hơn nữa, những đồi núi Palestine rất cằn cổi, gỗ là thứ nguyên liệu rất hiếm. Bản thân Chúa Giêsu khi rao giảng cũng thường hay dùng những ẩn dụ về xây đá, chứng tỏ rất có thể Ngài rất rành về nghề này.

Trong nhiều thế kỷ, các tác phẩm nghệ thuật tôn giáo thường mô tả chàng thanh niên Jesus hào hứng làm việc trong "xưởng" mộc của cha, nhưng thực tế xã hội của xứ Galilée thời ấy hoàn toàn khác hẳn. Danh từ tektone là dùng để chỉ  những người làm công nhật, "sai đâu làm đấy", gần như là nô lệ, chứ không phải là những người thợ có chuyên môn, được "công đoàn" bảo vệ và được hưởng mức lương tối thiểu. Có việc thì làm, không việc thì đói, hoá ra còn thua nô lệ, vì nô lệ ít ra còn được bảo đảm cái ăn, cái ở. 

  
Tục truyền, Thánh Giuse lớn tuổi hơn nhiều so với Mẹ Maria và đã qua đời khi Chúa Giêsu chỉ mới là thiếu niên. Có thể Thánh Giuse là cha của 4 người con trai và 2 người con gái mà Mẹ Maria đã hạ sinh trong những năm sau khi đứa con đầu tiên chào đời ( nhưng một số người thì nghĩ rằng đó chỉ là những anh chị em cùng cha khác mẹ với Chúa Giêsu ).

Trong những đoạn sau của các sách Phúc Âm, khi Chúa Giêsu bắt đầu đi rao giảng và chữa bệnh bằng phép lạ, vào độ tuổi 30, nếu như "mẹ và em" của Ngài thường được nhắc đến, thì không bao giờ thấy nói đến cha Ngài. Từ đó, một số nhà sử học suy đoán là có lẻ lúc đó Chúa Giêsu đã nắm vai trò "quyền huynh thế phụ", thay cha nuôi nấng sáu người em và người mẹ. 

Nhưng như đã nói ở trên, thân phận một người không đất, không tiền, chỉ làm công nhật , " làm bữa nào, xào bữa ấy", như Chúa Giêsu lúc ấy, nuôi cả gia đình không phải đơn giản. Celse, nhà triết học Hy lạp sống vào thế kỷ thứ 2 đã kể lại giai thoại theo đó, Mẹ Maria có làm nghề đan len, kiếm thêm chút đỉnh thu nhập, nhưng chi tiết này không được ai khác xác nhận và dẫu sao cũng không thể kiểm chứng đuợc. 

Chính từ thực tế của một người thợ-nông ở vùng Galilê, mà Chúa Giêsue khi giảng đạo đã kể Dụ ngôn thợ làm vườn nho:

"Nước Trời giống như chuyện gia chủ kia, vừa tảng sáng đã ra mướn thợ vào làm việc trong vườn nho của mình. Sau khi đã thỏa thuận với thợ là mỗi ngày một quan tiền, ông sai họ vào vườn nho làm việc. Khoảng giờ thứ ba, ông lại trở ra, thấy có những người khác ở không, đang đứng ngoài chợ. Ông cũng bảo họ: "Cả các anh nữa, hãy đi vào vườn nho, tôi sẽ trả cho các anh hợp lẽ công bằng". Họ liền đi. Khoảng giờ thứ sáu, rồi giờ thứ chín, ông lại trở ra và cũng làm y như vậy.  Khoảng giờ mười một, ông trở ra và thấy còn có những người khác đứng đó, ông nói với họ: "Sao các anh đứng đây suốt ngày không làm gì hết?"  Họ đáp: "Vì không ai mướn chúng tôi". Ông bảo họ: "Cả các anh nữa, hãy đi vào vườn nho!"  Chiều đến, ông chủ vườn nho bảo người quản lý: "Anh gọi thợ lại mà trả công cho họ, bắt đầu từ những người vào làm sau chót tới những người vào làm trước nhất".  Vậy những người mới vào làm lúc giờ mười một tiến lại, và lãnh được mỗi người một quan tiền.  Khi đến lượt những người vào làm trước nhất, họ tưởng sẽ được lãnh nhiều hơn, thế nhưng cũng chỉ lãnh được mỗi người một quan tiền. Họ vừa lãnh vừa cằn nhằn gia chủ:  "Mấy người sau chót này chỉ làm có một giờ, thế mà ông lại coi họ ngang hàng với chúng tôi là những người đã phải làm việc nặng nhọc cả ngày, lại còn bị nắng nôi thiêu đốt". Ông chủ trả lời cho một người trong bọn họ: "Này bạn, tôi đâu có xử bất công với bạn. Bạn đã chẳng thỏa thuận với tôi là một quan tiền sao? Cầm lấy phần của bạn mà đi đi. Còn tôi, tôi muốn cho người vào làm sau chót này cũng được bằng bạn đó. Chẳng lẽ tôi lại không có quyền tùy ý định đoạt về những gì là của tôi sao? Hay vì thấy tôi tốt bụng, mà bạn đâm ra ghen tức?"  Thế là những kẻ đứng chót sẽ được lên hàng đầu, còn những kẻ đứng đầu sẽ phải xuống hàng chót. ["Vì kẻ được gọi thì nhiều, mà người được chọn thì ít".]"

Giáo sư James Tabor, Đại học North Carolina nêu giả thuyết là nhờ huy động những người thợ làm công nhật mà Herode Antipas, con của vua Herode Đại Đế, đã xây nên thành phố Sepphoris, nằm cách Nazareth vài km. Theo giáo sư Tabor, có thể suy luận một cách hợp lý rằng thợ mộc và thợ đá Giuse đã tham gia vào các công trường xây thành Sepphoris và chính ở những nơi đó mà cậu bé Giesu khi lớn lên đã được học những kỷ thuật sơ đẳng của nghề thợ xây. Giáo sư Tabor tính toán rằng, đặt giả thuyết Chúa Giêsu sinh vào năm thứ 5 trước Công nguyên, mà những công trình như phải kéo dài rất nhiều năm, vậy thì Chúa Giêsu lúc ấy đã đủ lớn để theo cha đến các công trường. 

Trong những lúc tham gia khai quật khảo cổ ở khu thành cổ Sepphoris, giáo sư Tabor đã tự nêu câu hỏi: những lúc đục đẽo những tảng đá xây nên biểu tượng cho sự vĩ đại của Herode, chàng thanh niên Giêsu đã có suy nghĩ gì? Chúa Giêsu có đã ý thức được thân phận của một vùng đất nắm dưới sự thống trị của đế chế La Mã, thông qua Herode Đại Đế? Ngài có đã là một nhà cách mạng giải phóng dân tộc hay là một nhà tranh đấu ôn hoà? Khi tự trao cho mình sứ mạng trở thành Vua israel, Ngài có đã đo lường hết thách thức của hành động này đối với chính quyền La Mã thời ấy?

( Bài đang viết )

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét